Dag 28: zaterdag 24 maart 2012: Rondje Holland

De zon komt bloedrood op boven de oceaan en verkleurt langzaam naar blikkerend zilver in een vaaggrijze lucht, boven een kwikzilveren wateroppervlak. ’s Ochtends gaan we met Ikegami Koji naar Dolf van Graas en zijn vrouw Fumika Kuninori in het INAX-huis in Sakawa; vorig jaar hebben we ze ook bezocht en daarna per mail contact gehouden. Bij de parkeerplaats naast het hotel ontdekken we een wild zwijntje. Koji heeft het vorig jaar als biggetje uit een rivier gered en het is erg aanhankelijk. Aiko, liefdeskind, heeft hij het genoemd. We rijden aanvankelijk dezelfde route terug naar Tosa City als we gisteren hebben gelopen naar het hotel. Af en toe regent het nog heel lichtjes. Vlakbij de kust vliegt een grote groep buizerds boven enkele drijvende stijgertjes; waarschijnlijk is er vis te vangen. Dolf en Fumika ontvangen ons opnieuw heel hartelijk met koffie en gebakjes. Tussen de middag gaan we gezamenlijk lunchen bij een fraai udon-restaurant. Mels en ik tracteren

Daarna is het een tocht van zo’n anderhalf uur met de mercedes naar de volgende afspraak: Chika en Rogier Uitenboogaart, die washi – Japans papier – maken. We rijden door vele fraaie valleien met beekjes en watervallen, omringd door hoge bergen. Naast de sawa’s in de dalen zijn er veel theeplantages op de lagere berghellingen. Hogerop zijn alleen imposante donkere bossen van voornamelijk Japanse ceder. In een rivier staan aalscholvers en reigers om en om op een rij op een richel. Hier en daar zijn bloeiende kersen. Ik val na een tijdje in slaap en ben blijkbaar niet de enige: af en toe maakt de auto een vreemde schuiver. Na lange tijd komen we steeds hoger in de bergen: Chika en Rogier wonen op zo’n 600 meter hoogte; op de achtergrond is een hoge, massieve, bergrug te zien; op de hogere delen ligt overal nog sneeuw. Het is er behoorlijk koud. Als we bij het huis aanklopppen, zijn Chika en Rogier nog druk verwikkeld in een interview voor een Japans tijdschrift. Dan maken ze tijd voor ons. Rogier leidt ons rond door de werkplaatsen en Chika vertelt over de tijd dat Kochi-prefecture de belangrijkste papierproducent van Japan was. De berghellingen waren toen bedekt met struiken die voor de papiervervaardiging werden gebruikt. Zelf gebruiken ze hout van de papierstruik (Edgeworthia papyrifera): deze kleine struikjes met geelwitte bloemen hebben ze rond hun terrein geplant. Rogier toont de vele mogelijkheden met papier. Hij vervaardigt kamerschermen en schuifdeuren, maar ook ‘tegels’ (behang), allerlei lampen en bijvoorbeeld kalligrafiepapier. Soms wordt katoen gebruikt als basis. Voor een schuifdeur is klei door de papierpulp gemengd, wat een heel mooi affect geeft. We kopen een boekje over de papierbiënnale in Nederland waar Rogier nog veel contacten mee heeft. We praten ook over de vele verwaarloosde huizen en sawa’s die we overal zien. Japan heeft een enorm vergrijzingsprobleem: in 2040 zal 50% van de bevolking uit 65-plussers bestaan. Maar er is ook een andere reden. Rogier vertelt dat kinderen vaak het ouderlijk huis, na het overlijden van de laatste ouder, niet willen verkopen, enerzijds vanwege de emotionele binding, anderzijds omdat huizen na 100 jaar zijn afgeschreven. De op traditionele wijze gebouwde huizen gaan gewoonweg niet langer mee, uitzonderingen daargelaten. Dus brengt een verkoop ook niets op. Rogier heeft voor zijn huis alleen de grondprijs hoeven te betalen, zo’n 1.000 euro…

Een groot deel van de terugweg valt samen met de henroroute die we de komende dagen nog moeten gaan lopen. We herkennen veel plaatsen. Wat we nu in 1–2 uur met de auto afleggen, daar zullen we de komende week minstens 2–3 dagen over doen. Dat voelt wel een beetje frustrerend… Koji dreigt onderweg weer in slaap te vallen achter het stuur; we houden hem aan de praat. Het laatste deel van de rit zien we langs de weg overal bloeiende kersen. Dat wordt een mooie wandeling de komende tijd!

Shane blijkt een nacht te hebben bijgeboekt in het hotel; hij heeft erg veel last van zijn enkel. Het avondeten gebruiken we weer gezamenlijk. Het is voor ons allemaal een verademing weer gewoon te kunnen communiceren; Japanners zijn wel vaak heel aardig, maar met name door het taalprobleem blijft de communicatie toch heel erg beperkt en dat is erg jammer. Wij proberen Shane en passant wat nieuwe Nederlandse woorden aan te leren zoals weigerambtenaar en gedoogkabinet. Ook niet makkelijk..

Geplande afstand: 0 km
Werkelijke afstand: nagenoeg 0 km
Overnachting: hotel Kokumin Shukusha Tosa (kamer 6 tatami’s groot, kastenwand /
halletje, binnenveranda met tafeltje en 2 fauteuils, tv, fantastisch uitzicht over kust en
oceaan, wifi in de lounge, goed avondeten, goed ontbijt)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *